Sąd bez ławników

Jak już pisałem w sprawach karnych ławników w sądzie rejonowym nie ma od roku 2007. Już wtedy wydawało się to rozwiązaniem, które będzie miało dalekosiężne negatywne skutki. Sąd stanie się taki wyobcowany w odbiorze. Będzie postrzegany jako sąd „Ich” czyli państwa, a nie nasz.  Będzie odbierany jako sąd urzędniczy, bo pozbawiony czynnika społecznego. To są problemy, gdzie można jedynie spekulować, bo trudno o twarde dane, ale myślę że na postrzeganie sądów, pełna profesjonalizacja składów na poziomie sądów rejonowych miała wpływ. 

Kolejna sprawa (boję się, że sędziowie z SR skrytykują mnie za to), to taki psychologiczny odbiór składu jednoosobowego. Czasem najbardziej słuszne i dobre rozstrzygnięcie będzie gorzej przyjęte przez uczestników, bo wydał je 1 sędzia, a nie skład kolegialny. Działa to też w drugą stronę, naprawdę czasem bardzo ciężko sądzi się samodzielnie. Przykład z moich początków pracy w sądzie okręgowym: 9 oskarżonych z aresztu pod zarzutami handlu narkotykami i pobiciami (drastycznymi) i udziału w  grupie przestępczej. Na sali: 9 oskarżonych, konwój policyjny, 6 adwokatów, prokurator, matki, żony i dziewczyny. A atmosfera taka, że prokurator z jednym z obrońców mało się nie pobili (zasługa w podkręcaniu atmosfery była po obu stronach). I jeden sędzia. Lekko nie było. 

Osobnym zagadnieniem jest to, że przez ponad 10 lat od wycofania ławników z sądów rejonowych wyrosło nam całe pokolenie sędziów, którzy nigdy nie orzekali w składach kolegialnych, dla których ławnik, to opowieść z innej bajki, ktoś nierzeczywisty. 

Chciałbym być przy tym dobrze zrozumiany. Postulat, aby sąd w składzie ławniczym rozpoznawał proste sprawy jak prowadzenie auta po alkoholu czy kradzieże jest oczywiście nieracjonalny. Widzę tu wąską grupę przestępstw, gdzie skład ławniczy winien być obligatoryjny (gwałt, pedofilia, rozbój, korupcja, obrót znaczną ilością narkotyków) i fakultatywność składu 1 sędzia i 2 ławników w pozostałych sprawach. Otwartą kwestią pozostaje, czy sąd (sędzia referent) decydowałby o tym, czy skład taki byłby wyznaczany na żądanie strony. A może oba te rozwiązania jednocześnie ? 

Jestem głęboko przekonany, że przywrócenie ławników w pewnym, racjonalnie zakreślonym zakresie do sądów rejonowych byłoby z korzyścią dla rozpoznawania tej wąskiej kategorii spraw szczególnie trudnych, a z drugiej strony w dłuższej perspektywie poprawiłoby społeczny odbiór wymiaru sprawiedliwości. 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s